FAQ - 10 najczęstszych pytań o badania DNA na ojcostwo | Skip to main content

Najczęściej zadawane pytania

Ustalenie ojcostwa dla wielu osób wciąż stanowi temat tabu. Nic więc dziwnego, że pojawiają się liczne pytania, na które chcieliby Państwo poznać odpowiedź.  Poniżej przedstawiamy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania związane z badaniami DNA.  Zapraszamy również do kontaktu z nami.

800 007 770

(połączenie bezpłatne dla telefonów komórkowych i stacjonarnych)

.

Jak wygląda badanie DNA w kierunku ustalenia ojcostwa?

Badanie DNA w kierunku ustalenia ojcostwa polega na porównaniu materiału genetycznego dziecka z materiałem genetycznym domniemanego ojca. Wynika to z faktu, że każdy z nas dziedziczy połowę materiału genetycznego od matki, a drugą od ojca.

Aby wykonać badanie, należy pobrać próbki DNA od dziecka i od domniemanego ojca. Standardowymi próbkami są wymazy z wewnętrznej strony policzka (a dokładnie komórki nabłonka), które można pobrać samodzielnie za pomocą specjalnego zestawu lub w placówce medycznej (zobacz jak zlecić badanie). Jeżeli nie ma możliwości pobrania wymazów, wówczas do analizy można włączyć próbki niestandardowe, tzw. mikroślady, np. włosy wyrwane z cebulkami, plamy krwi i chusteczki do nosa (przeczytaj więcej o mikrośladach). Próbki można wysłać pocztą do naszego laboratorium, korzystając z koperty zwrotnej dołączonej do zestawu.

Analiza DNA trwa standardowo 3-5 dni roboczych – czas może być inny w zależności od wybranego przez Państwa testu – i w jej wyniku zostają określone profile genetyczne badanych osób. Porównując profile ustala się stopień pokrewieństwa między badanymi i uzyskuje jednoznaczny wynik wykluczający bądź potwierdzający ojcostwo. Wynik zostaje dostarczony w ustalonej przez Państwa formie np. telefonicznie, mailowo, przesyłką kurierską lub do paczkomatu. Oferujemy również przesyłkę dyskretną, bez żadnych oznaczeń laboratorium na kopercie, aby osoby trzecie nie mogły domyślić się jej zawartości.

Jaka jest pewność wyniku badania?

Badania DNA są obecnie najbardziej skuteczną metodą weryfikacji ojcostwa. Potwierdzają ojcostwo z prawdopodobieństwem powyżej 99,99%, co w statystyce genetyki populacyjnej określane jest jako “praktycznie dowiedzione”, bądź też wykluczają ze 100 % pewnością.

Testy wykonywane z zachowaniem procedury sądowej i testy dla celów prywatnych są tak samo pewne – w przypadku tych drugich jest to uwarunkowane pobraniem próbek od właściwych osób.

W badaniu ojcostwa standardowo analizuje się 16 markerów DNA, co zazwyczaj jest wystarczające dla uzyskania pewnego i jednoznacznego wyniku. Niemniej jednak analiza 24 markerów DNA daje wynik 1000 razy bardziej dokładny. Warto wziąć to pod uwagę w przypadku badania bez udziału matki, które potwierdza ojcostwo z nieco mniejszym prawdopodobieństwem niż badanie z udziałem matki.

Jakie próbki badane są w teście na ojcostwo?

Standardowym źródłem próbek do testu DNA w kierunku ustalenia ojcostwa są wymazy z wewnętrznej strony policzka. Ich pobranie zajmuje kilkanaście sekund, jest całkowicie bezbolesne i nieinwazyjne. Można je z powodzeniem wykonać samodzielnie w domu za pomocą zamówionego wcześniej zestawu, a próbki przesłać do laboratorium pocztą. Wymazy można pobrać także w placówce medycznej, w jednym ze współpracujących z nami punktów pobrań.

Badanie ojcostwa można przeprowadzić również w oparciu o próbki niestandardowe, tzw. mikroślady. Są to wszelkie przedmioty, z których możliwe jest wyizolowanie DNA badanej osoby, m.in.: szczoteczka do zębów, włosy wyrwane z cebulkami, guma do żucia i wiele innych. Więcej informacji o próbkach niestandardowych jest dostępnych tutaj. Próbki niestandardowe są narażone na destrukcyjne działanie czynników zewnętrznych, w związku z czym DNA w nich zawarte może ulec degradacji i może się zdarzyć, że nie będzie możliwe przeprowadzenie jego analizy.

Jak długo trwa ustalenie ojcostwa?

Standardowy czas oczekiwania na wynik testu wynosi 3-5 dni roboczych. Czas liczony jest od momentu, gdy próbki dotrą do laboratorium.

W naszym laboratorium istnieje możliwość zlecenia testu w trybie trybie ekspresowym – wynik do 48 godzin. Niezależnie od czasu analizy, czułość testu jest tak samo wysoka.

W przypadku badania próbek niestandardowych wynik dostępny jest w ciągu 5-10 dni roboczych. Natomiast do wyniku testu z zachowaniem procedury sądowej dołączona zostaje ekspertyza, na którą czas oczekiwania wynosi do 2 tygodni.

Czas badania może ulec wydłużeniu np. w sytuacji, gdy zaistnieje konieczność jego powtórzenia ze względu na zanieczyszczenie próbek lub gdy trzeba będzie włączyć kolejną osobę do testu.

Kto może otrzymać wynik testu na ojcostwo?

Wynik testu na ojcostwo wysyłamy zawsze na adres podany w dokumentach zlecenia. Informację o rezultacie analizy genetycznej możemy oczywiście wysłać na dwa adresy, należy to jednak zaznaczyć w formularzu.

Co to znaczy, że laboratorium bada 16 markerów DNA?

Markery są niekodującymi fragmentami genomu ludzkiego. Dzięki temu, że nie podlegają zmianie, ich porównanie u dziecka i domniemanego ojca pozwala na ustalenie stopnia pokrewieństwa między nimi.

Standardowo analizuje się 16 markerów DNA i zazwyczaj taka liczba jest wystarczająca do uzyskania pewnego i jednoznacznego wyniku, który wyklucza ojcostwo ze 100% pewnością lub potwierdza je z prawdopodobieństwem wynoszącym ponad 99,99% Niemniej jednak analiza 24 markerów DNA daje wynik 1000 razy bardziej dokładny, co może mieć znaczenie szczególnie w przypadku testu bez udziału matki (taki test potwierdza ojcostwo z nieco mniejszym prawdopodobieństwem). Przy analizie 24 markerów rzadziej zdarza się, że wynik jest wstępnie niejednoznaczny i trzeba włączyć do badania matkę.

Jak pobrać próbki do badania DNA?

Pobranie wymazów z wewnętrznej strony policzka trwa kilkanaście sekund, jest łatwe i może być przeprowadzone z powowodzeniem w warunkach domowych. W tym celu należy zamówić specjalny zestaw, który zawiera m.in. niezbędne dokumenty zlecenia badania, jednorazowe rękawiczki oraz komplety sterylnych wymazówek – po jednym dla każdej badanej osoby. Wymazówka ma postać długiego patyczka zakończonego miękką główką, którą pociera się wewnętrzną stronę policzka (jedna wymazówka przeznaczona jest dla jednego policzka, druga dla drugiego u tej samej osoby). Należy przy tym mieć założone rękawiczki i zachować ostrożność, aby wymazówki nie miały kontaktu z niesterylną powierzchnią i z osobą inną niż badana, co pozwoli uniknąć zanieczyszczenia. Około 1 godzinę przed pobraniem nie należy przyjmować posiłków i napojów, a także palić papierosów i żuć gumy. Do zestawu dołączona jest szczegółowa instrukcja pobrania.  Przeczytaj więcej o tym, jak prawidłowo pobrać próbki.

Jeżeli badane mają być próbki niestandardowe (włosy z cebulkami, plamy krwi, szczoteczka do zębów itp.), należy zabezpieczyć je również używając jednorazowych rękawiczek. Próbki najlepiej umieścić w czystej papierowej kopercie lub sterylnym pojemniku (takim jak na mocz. Jeżeli są mokre, wcześniej należy pozostawić je do wyschnięcia).

Czym różni się test prywatny od testu do celów sądowych?

Analiza DNA w badaniu ojcostwa jest przeprowadzana tak samo niezależnie od tego, czy test jest wykonywany jest dla własnej wiedzy czy dla celów sądowych i w jej wyniku uzyskuje się tak samo pewny wynik. Różnica między tymi badaniami polega na procedurze towarzyszącej pobraniu próbek.

Aby wynik testu był pełnowartościowym dowodem, sąd musi mieć pewność, że próbki zostały pobrane od właściwych osób. Dlatego w badaniu z zachowaniem procedury sądowej, próbki pobierane są w placówce medycznej w obecności lekarza lub diagnosty wyznaczonego przez biegłego sądowego. Ponadto wszystkie osoby uczestniczące w takim badaniu muszą okazać dokument potwierdzający tożsamość. W badaniu uczestniczy też matka, ponieważ równocześnie ustala się macierzyństwo aby wykluczyć ewentualność zamiany dziecka po porodzie w szpitalu. Do wyniku dołączona zostaje ekspertyza wystawiona przez biegłego sądowego.

W badaniu przeprowadzanym dla własnej wiedzy, próbki można pobrać samodzielnie w domu za pomocą specjalnego zestawu lub w placówce medycznej. Nie jest konieczne włączenie od badania matki, a do analizy można wykorzystać również próbki niestandardowe takie jak plamy krwi, chusteczki higieniczne, szczoteczkę do zębów itp.

Czy wynik prywatnego badania ojcostwa zostanie uznany przez sąd?

Wynik badania przeprowadzanego dla własnej wiedzy nie stanowi pełnowartościowego dowodu dla sądu. Jest to spowodowane nieformalnym pobraniem próbek, przez co sąd nie ma pewności, że pochodzą od właściwych osób. Dotyczy to zarówno wymazów z policzka jak i próbek niestandardowych. Taki wynik może jednak być dowodem wstępnym, a w niektórych przypadkach – gdy obie strony się z nim zgadzają – zdarza się, że jest wystarczający.

Jeżeli wynik testu ma być wykorzystany w sądzie, zalecamy wykonanie testu z zachowaniem procedury sądowej (badane osoby  okazują dokument potwierdzający tożsamość, pobranie próbek następuje w obecności świadków w placówce medycznej, a do wyniku dołączona jest ekspertyza).

Wynik testu jest tak samo pewny niezależnie od tego, czy test zlecony jest do celów prywatnych czy sądowych (w przypadku testu prywatnego warunkiem jest pobranie próbek od właściwych osób).

Czy można ustalić ojcostwo po śmierci domniemanego ojca?

W naszym laboratorium możliwe jest przeprowadzenie badania ojcostwa  także po śmierci domniemanego ojca. W takiej sytuacji dostępne są trzy metody badania:

  • Analiza mikrośladów- jeśli rodzina dysponuje przedmiotami należącymi lub używanymi przez zmarłego takimi jak: szczoteczka do zębów, maszynka do golenia, włosy z cebulkami itp. możliwe jest wyizolowanie z tych przedmiotów DNA i na tej podstawie ustalenie profilu genetycznego domniemanego ojca.
  • Analiza chromosomu Y – gdy nie ma możliwości wyizolowania DNA z wyżej wymienionych próbek, konieczne jest włączenie do badania dodatkowych osób – krewnych zmarłego. Jeśli wszystkie osoby włączone do badania są płci męskiej, to na podstawie analizy chromosomu Y można ustalić stopień pokrewieństwa pomiędzy zmarłym a dzieckiem.
  • Analiza statystyczna– przeprowadza się ją wówczas, gdy nie ma możliwości wyizolowania DNA z próbek niestandardowych, a wśród osób włączonych do badania jest kobieta. 
Czy w badaniu ojcostwa musi wziąć udział matka?

Włączenie matki do badania nie jest konieczne w przypadku testu wykonywanego dla własnej wiedzy. Udział matki jest natomiast wymagany w przypadku badania przeprowadzanego na potrzeby sądowe. Jest to związane z procedurą sądową, która wymaga jednoczesnego ustalenia macierzyństwo aby wykluczyć ewentualność zamiany dziecka w szpitalu po porodzie.

W nielicznych przypadkach istnieje konieczność aby matka została włączona do badania prywatnego, np. gdy rozpatruje się ojcostwo dwóch blisko ze sobą spokrewnionych mężczyzn, a także wtedy, gdy u dziecka wystąpi mutacja.

Test wykonany bez udziału matki pozwala wykluczyć ojcostwo ze 100% pewnością, jednak w przypadku potwierdzenia ojcostwa uzyskuje się nieco niższe prawdopodobieństwo. W tej sytuacji warto rozważyć analizę 24 markerów DNA ponieważ pozwala ona uzyskać wynik 1000 razy bardziej dokładny niż standardowa analiza 16 markerów.

Kto może zlecić test na ojcostwo?

Test na ojcostwo może zlecić tylko prawny opiekun dziecka. Wyjątek od tej reguły stanowi sytuacja, kiedy badanie wykonywane jest anonimowo. Klient nie ma wówczas obowiązku podawania w formularzu zamówienia imion i nazwisk osób uczestniczących w teście. W tym przypadku nie ma więc znaczenia, kto stanie się zleceniodawcą.

Kto płaci za badanie ojcostwa?

Koszty związane z realizacją testu na ojcostwo pokrywa zwykle sam zleceniodawca. Nie jest to jednak jego obowiązkiem. Za badanie może tak naprawdę zapłacić dowolna osoba,  zarówno matka jak i domniemany ojciec dziecka. Wszystko będzie w tym przypadku zależeć od ustaleń obu stron.

Jak zrealizować płatność za badanie ojcostwa?

Opłata za badanie ojcostwa w naszym laboratorium jest zwykle rozłożona na dwie części:

  • pierwsza opłata to koszt zestawu do pobrania próbek lub opłata za usługę pobrania w placówce  medycznej, regulowana na miejscu,
  • druga to opłata za analizę DNA, wpłacana bezpośrednio na konto laboratorium do 2 dni po przesłaniu próbek.

Można też dokonać przedpłaty za całość na nasze konto lub on-line poprzez system dotpay. Za zestaw można zapłacić przy jego odbiorze. Istnieje możliwość rozłożenia płatności za badanie na raty.

Jaką mam pewność, że badanie zostanie rzetelnie wykonane?

Posiadamy 8 lat doświadczenia w testach na ojcostwo. Jakość naszych usług potwierdzona jest międzynarodowymi certyfikatami, które mogą Państwo zobaczyć tutaj. Zaufały nam nie tylko osoby prywatne, ale również sądy, prokuratura i specjaliści, z którymi współpracujemy (nasze referencje dostępne są tutaj). W momencie przyjmowania próbek i w czasie ich analizy, zostają zachowane wypracowane procedury bezpieczeństwa, które wykluczają ewentualność błędu ludzkiego. Pracownicy naszego laboratorium to głównie biotechnolodzy posiadający doświadczenie zdobyte w kraju i za granicą.

Kto może zamówić zestaw do samodzielnego pobrania próbek?

Osobą zamawiającą zestaw do samodzielnego poboru próbek nie musi być osoba zlecająca badanie, może nią być ktokolwiek. Profesjonalny zestaw pobraniowy CentrumDNA można nabyć drogą telefoniczną, mailową lub za pomocą formularza elektronicznego dostępnego na naszej stronie.

Jak długo można przechowywać próbki?

Zalecamy aby próbki dostarczyć do badania w ciągu kilku dni od momentu pobrania. Nie istnieje konkretny termin ważności próbek. DNA jest dobrze zachowywany w wymazach z policzka i nawet kilkudniowy transport np. zza granicy zwykle nie wpływa na jakość próbek. Należy jednak zaznaczyć, że w warunkach wysokiej temperatury i wilgotności – np. latem – próbki w czasie dłuższego transportu mogą zapleśnieć i ich analiza nie będzie możliwa. W przypadku próbek niestandardowych trzeba mieć na uwadze, że są one niesterylne i w zależności od upływu czasu i narażenia na niekorzystne warunki, DNA może ulegać degradacji.

Jak dostarczyć próbki do laboratorium?

W przypadku korzystania z zestawu do samodzielnego pobrania wymazów, próbki zabezpieczone w papierowym opakowaniu (z którego były wyjęte wymazówki) należy odesłać pocztą w kopercie zwrotnej dołączonej do zestawu. Zalecamy aby próbki odesłać do laboratorium w ciągu kilku dni. Za dostarczenie próbek pobranych w placówce medycznej odpowiada dana placówka.

Czy na wynik testu może się zmienić w zależności od przyjmowanych lekarstw, przebytych chorób i wieku badanej osoby?

DNA nie zmienia się w ciągu życia człowieka i na wynik badania ojcostwa nie wpływa wiek, lekarstwa i choroby.  Zaleca się, aby 2 godziny przed pobraniem wymazu z policzka nie przyjmować posiłków i napojów, nie żuć gumy oraz nie palić tytoniu. Wymazy z policzka można pobrać już w drugiej dobie życia.

Czy każdy może zrobić test na ojcostwo?

Badanie ojcostwa może zlecić osoba pełnoletnia i nie jest wymagane żadne skierowanie. Dziecko może zostać włączone do badania za zgodą prawnych opiekunów. Test na ojcostwo z zachowaniem procedury sądowej może zlecić osoba prywatna oraz sąd i w takim badaniu muszą wziąć udział dziecko, domniemany ojciec i matka – każda osoba za okazaniem dokumentu potwierdzającego tożsamość.

Jakie są pełne koszty badania?

Całkowity koszt badania zależy od rodzaju wybranego testu, liczby osób, które wezmą w nim udział i od tego, czy próbki pobrane są samodzielnie czy w placówce medycznej.

Pełny cennik dostępny jest tutaj.

Koszt zestawu do samodzielnego pobrania próbek wynosi 74 zł. Cena testu na ojcostwo dla celów prywatnych dla dwóch osób wynosi 997 zł (łącznie z zestawem). Sądowy test na ojcostwo jest w cenie 1490,- . Płatność za badania zlecane u nas mogą Państwo rozłożyć na raty.

Co się stanie, jeśli nieprawidłowo pobiorę próbkę?

Istnieje minimalne ryzyko nieprawidłowego pobrania wymazu z wewnętrznej strony policzka – pobranie jest łatwe, nieinwazyjne i szybkie. Jeśli jednak tak się stanie i próbka będzie np. zanieczyszczona, konieczne będzie włączenia do badania kolejnej próbki.

W przypadku próbek niestandardowych istnieje ryzyko, że będą zanieczyszczone lub DNA będzie zdegradowane i do badania trzeba będzie włączyć kolejną próbkę, co wiąże się z dopłatą. Zalecamy wcześniejszy kontakt z nami w celu doradzenia doboru próbek i sposobu ich zabezpieczenia.

Czy próbki trzeba zawsze pobrać za pomocą specjalnego zestawu?

Zwykle zalecamy, aby próbki w postaci wymazu z policzka pobrać za pomocą specjalnego zestawu. Znajdują się w nim m.in. jednorazowe rękawiczki, sterylne wymazówki oraz szczegółowa instrukcja i dokumenty zlecenia. Jeżeli jednak nie mają Państwo możliwości skorzystania z zestawu, istnieje możliwość pobrania wymazów za pomocą patyczków kosmetycznych do uszu – zamiast wymazówek. Najlepiej jest mieć ubrane przy tym jednorazowe rękawiczki, a patyczki zabezpieczyć w czystej, papierowej kopercie.

Próbki niestandardowe – np. plamy krwi, włosy z cebulkami czy chusteczki do nosa -najlepiej jest pobrać również za pomocą jednorazowych rękawiczek i umieścić w czystej, papierowej kopercie lub sterylnym pojemniku (takim jak na mocz, dostępnym w aptekach).

W powyższych przypadkach najlepiej skontaktować się z nami – doradzimy jak pobrać i zabezpieczyć próbki. 

 .

 

.

Zadzwoń teraz
Napisz na czacie